Gửi Thực Phẩm Cho Du Học Sinh, Người Thân Ở Nước Ngoài: 5 Điều Cần Biết Trước Khi Đóng Gói

Mỗi mùa lễ Tết, Trung thu hay đơn giản là nhớ nhà. Không ít người Việt lại tất bật gói ghém vài món đặc sản để gửi sang cho con em du học, người thân đang sinh sống ở nước ngoài. Nhưng một gói quà tưởng chừng đơn giản lại có thể trở thành rắc rối lớn nếu không nắm rõ quy định hải quan của nước đến. Dưới đây là 5 điều cần biết trước khi đóng thùng.

1. Mỗi quốc gia có một danh mục cấm/hạn chế riêng — đừng áp dụng kinh nghiệm cũ

Nhiều người nghĩ “trước gửi được thì giờ cũng gửi được”. Nhưng quy định kiểm dịch thay đổi liên tục, đặc biệt từ khi dịch tả lợn châu Phi (ASF) lan rộng. Ba thị trường có đông người Việt sinh sống nhất — Đài Loan, Nhật Bản, Mỹ — đều có luật riêng:

• Đài Loan: cấm hoàn toàn thịt và chế phẩm từ thịt lợn (lạp xưởng, chà bông, thịt khô…). Vi phạm lần đầu bị phạt 200.000 Đài tệ (~164 triệu đồng). Lần hai lên tới 1.000.000 Đài tệ (~820 triệu đồng). Nếu không đóng đủ tiền phạt tại chỗ, người vi phạm còn bị từ chối nhập cảnh.
• Nhật Bản: thực phẩm có nguồn gốc động vật (kể cả đã chế biến) đều cần giấy chứng nhận kiểm dịch của Việt Nam. Không khai báo hoặc cố tình mang lậu có thể bị phạt tới 1 triệu Yên (~200 triệu đồng) hoặc phạt tù tối đa 3 năm.
• Mỹ: Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP) cấm gần như tuyệt đối thịt, trứng, sữa tươi và trái cây, rau củ tươi mang theo hành lý cá nhân.

Trước khi đóng gói, nên dành 10 phút tra cứu quy định cụ thể của nước đến. Thay vì đoán mò theo kinh nghiệm chuyến trước.

2. Cẩn trọng với mọi sản phẩm liên quan đến thịt

Đây là nhóm dễ “dính” quy định nhất. Kể cả khi không nhận ra: lạp xưởng, chà bông, bánh trung thu/bánh pía nhân thập cẩm có mỡ đường hoặc thịt, ruốc, giò chả, thịt khô các loại. Với các nước đang siết ASF như Đài Loan, Nhật, Hàn Quốc. Nhóm này gần như chắc chắn bị giữ lại hoặc tiêu hủy tại cửa khẩu. Thậm chí kéo theo mức phạt không nhỏ.

3. Khai báo trung thực — đừng “giấu” vì nghĩ số lượng ít

Nhiều người mang thực phẩm với suy nghĩ “ít vậy chắc không sao”. Nhưng hải quan các nước hiện soi chiếu hành lý gần như 100% bằng máy X-quang. Việc không khai báo khi bị phát hiện thường bị xử lý nặng hơn nhiều so với việc chủ động khai báo rồi bị yêu cầu bỏ lại món hàng. Ở Nhật, đây là yếu tố quyết định giữa việc chỉ bị tịch thu và việc bị phạt tiền. Thậm chí phạt tù. Ở Đài Loan, khai báo trung thực đồng nghĩa với việc tránh được mức phạt cao nhất dành cho hành vi cố tình mang lậu.

4. Đóng gói thực phẩm kỹ — tránh rò rỉ, tránh mùi

Không ít trường hợp đặc sản bị giữ lại chỉ vì đóng gói sơ sài. Mứt rỉ nước, đồ khô không hút chân không khiến túi phồng, hộp không có nhãn mác rõ ràng. Khi hải quan không xác định được rõ thành phần bên trong. Khả năng bị mở kiểm tra — hoặc tệ hơn là bị tịch thu ngay để đảm bảo an toàn — sẽ cao hơn nhiều. Ưu tiên đóng gói hút chân không. giữ nguyên bao bì gốc có in thành phần, hạn sử dụng rõ ràng.

5. Ưu tiên nhóm thực phẩm khô, đặc sản có bao bì công nghiệp rõ ràng

Nhóm ít rủi ro nhất khi mang qua hải quan hầu hết các nước là thực phẩm khô, đóng gói sẵn. Không chứa thành phần động vật tươi sống: cà phê, trà, bánh kẹo khô, mứt sấy, bánh tráng, atiso sấy… Những sản phẩm này vừa nhẹ, dễ bảo quản, vừa hạn chế tối đa nguy cơ bị giữ lại. Đồng thời vẫn giữ được trọn vẹn hương vị quê nhà để gửi gắm cho người thân nơi xa.

Gửi quà cho người thân, du học sinh ở nước ngoài là chuyện của tình cảm. Nhưng cũng cần một chút chuẩn bị kỹ lưỡng để món quà đến tay trọn vẹn. Thay vì bị giữ lại ngay tại sân bay. Tìm hiểu trước quy định, chọn đúng loại thực phẩm, đóng gói cẩn thận và khai báo trung thực. Đây chính là cách đơn giản nhất để một chuyến gửi quà diễn ra suôn sẻ.